Czas lotów





Pierwsze ożywienie w świecie ważek zaczynamy obserwować już w końcu marca — zgodnie z astronomiczną wiosną, kiedy to w cieplejsze dni mogą nie tylko latać, ale nawet rozpoczynać gody straszki Sympecma. Odczuwalne lato, w ostatniej cieplejszej dekadzie, zaczynało się w pierwszej połowie czerwca, z początkiem jesieni bywa różnie, ale po pierwszych przymrozkach jesiennych zwykle w październiku, a najdalej w połowie listopada dla ważek jest już zima.

Przebiega to oczywiście różnie w różnych rejonach naszego kraju. Podczas, gdy w cieplejszych obszarach nizin zachodniej i centralnej Polski zaczynamy obserwować pierwsze ważki tzw. aspektu letniego, w Tatrach i na Podhalu jeszcze NIC nie lata. W wyższych partiach Karpat i Sudetów życie budzi się około 3 tygodnie później niż na nizinach, wybucha gwałtownie w czerwcu, ale już we wrześniu nadchodzi jego schyłek. Podobnie we wschodniej Polsce, o bardziej kontynentalnym, chłodniejszym klimacie. W południowej, podgórskiej cześci kraju wiosna przychodzi też wcześniej niż nad morzem. Tak więc podane tu terminy nie muszą być ściśle obowiązujące w obszarze naszych obserwacji.

Ogólnie jednak w ostatnich latach obserwujemy wcześniejsze niż dawniej rozpoczynanie się wiosny, następującej po łagodnej zimie. W tomie 15 czasopisma „Odonatrix” możemy przeczytać ciekawy artykuł na temat wiosennych pojawów ważek — patrz spis literatury poniżej.

W 2019 r. obserwowano w Polsce od drugiej połowy maja nalot husarza wędrownego Anax ephippiger, w połowie sierpnia pojawiło się drugie pokolenie tej ważki, a 8 października 2018 r. nad stawem Górnik w Katowicach-Giszowcu napotkano jeszcze jednego osobnika z drugiego pokolenia.

Legenda
 okres występowania imagines
 początek miesiąca
 połowa miesiąca
 koniec miesiąca
 wystąpienia sporadyczne
 wcześniejsze notowania z 2018 r. (w podziale na 3 dekady miesiąca)
     ?  okres nieznany
     2  występowanie drugiego pokolenia

 
 
 

RYCHŁA A., BUCZYŃSKI P., CZECHOWSKI P., DUMAŃSKI J., KUSAL K., LEWANDOWSKA E., LEWANDOWSKI K., MICHALCZUK W., NIEWOLIK J., ORSKA M., OSTROWSKI K., PIELOT M., RAUNER-BUŁCZYŃSKA E., ŚWITAŁA D., ŚWITAŁA M., TAŃCZUK A., TARKOWSKI A., TOŃCZYK G., WAKULSKI R., WASYLKÓW E., WERENIEWICZ K., WISZNIOWSKA M., 2019. Najwcześniejsze obserwacje ważek (Odonata) notowane w kwietniu i maju 2018 r. w Polsce.
Odonatrix 15_4. pdf

WENDZONKA J., 2005 — Klucz do oznaczania dorosłych ważek (Odonata) Polski.
Odonatrix 1 (Supl.1). pdf

WISZNIOWSKA M., BUCZYŃSKI P. 2018. Późne stwierdzenie Anax ephippiger (BURMEISTER, 1839) (Odonata: Aeshnidae) w Polsce południowej
Odonatrix 14_14. pdf

ŻURAWLEW P., PAWLAK S., DOLATA P. T., 2010 — Dane o występowaniu szablaka południowego Sympetrum meridionale (Sélys, 1841) i szablaka przepasanego S. pedemontanum (O. F. Müller in Allioni, 1766) w Południowej Wielkopolsce i na ziemi wieluńskiej.
Odonatrix 6(1). pdf