Łątka wiosenna
Coenagrion lunulatum


Rozmiary: Długość ciała Coenagrion lunulatum wynosi 30-33 mm
Rozpiętość skrzydeł maksymalnie 42 mm
Czas występowania
imagines:
V-VI
Obszar występowania: Coenagrion lunulatum spotykamy z rzadka w całym niemal kraju, do wysokości 487 m n.p.m. Na południu kraju jest to gatunek zanikający — patrz mapka

NA SKRÓTY
Występowanie
Biotop
Samiec
Samica
Zachowania rozrodcze

Zdjęcia: Przemysław Żurawlew
Tekst: Ewa Miłaczewska
© Ewa Miłaczewska

 

Występowanie
 
Występowanie Coenagrion lunulatum w Polsce — szkic sporządzony na podstawie Atlasu rozmieszczenia ważek (Odonata) w Polsce

1 — obszar występowania umiarkowanie rozpowszechnionego

2 — strefa zaniku występowania

3 — strefa potencjalnego występowania

4 — obszar poza zasięgiem występowania

5 — punkt, w którym wykonano zdjęcia:
— Przemysław Żurawlew — Lenartowice, powiat Pleszew
 
 
Biotop
Coenagrion lunulatum występuje w dwóch rodzajach środowisk, pierwsze to śródpolne płytkie zbiorniki na gliniastych glebach, stare zwirownie i glinianki; a drugie to zbiorniki dystroficzne z obrzeżami o charakterze torfowisk przejściowych.
 
Wszystkie fotografie pochodzą z jednego miejsca — jest to kompleks glinianek koło Lenartowic. Teren ten został wpisany na listę Natura 2000 na wniosek autora zdjęć, dzięki kilkuset wołającym samcom kumaka i 29 gatunkom ważek.

(foto Przemysław Żurawlew)
 
Miejscami zbiorniki te są płytkie i zarośnięte trzcinami.

(foto Przemysław Żurawlew)
 
 
Samiec
 
Samce łątki wiosennej Coenagrion lunulatum siedzące na trzcinach.

(foto Przemysław Żurawlew)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
Tu dwa samce — jak wszystkie łątki są niebiesko-czarne.

(foto Przemysław Żurawlew)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
To też samiec Coenagrion lunulatum, u którego możemy prześledzić najważniejsze cechy charakterystyczne.

Niebieskie plamki za oczami nie są ze sobą połączone linią.
Na drugim segmencie odwłoka widzimy dwa czarne „łuczki” skierowane stroną wklęsłą ku sobie.
Na segmentach środkowych (3-7) pprzeważa kolor czarny nad niebieskim.
Segment 7 jest całkowicie czarny, a segmenty 8 i 9 niebieskie z czarnymi kropeczkami po bokach.
Segment 10 i narządy analne są czarne, krótkie oraz zarówno wewnętrzne jak i zewnętrzne równej długości.

(foto Przemysław Żurawlew)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
Często u ważek, a zwłaszcza u łątkowatych Coenagrionidae występują różnice w rozłożeniu barw. Ten samiec Coenagrion lunulatum na drugim segmencie odwłoka zamiast zwróconego wklęsłością ku dołowi „łuczka” ma „grzybek” podobny jak u Coenagrion hastulatum.

(foto Przemysław Żurawlew)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
To ten sam samiec Coenagrion lunulatum, co na poprzednim zdjęciu, ale z boku i też widać odmienny „grzybkowaty” znak na drugim segmencie odwłoka. Znak ten wydaje się być najbardziej podobny do pierwszego z prawej na rysunku poniżej.

(foto Przemysław Żurawlew)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
Rysunek pochodzi z książki Sternberga i Buchwalda — „Die Libellen Baden-Württembergs”, przedstawia czarne wzorki na pierwszych trzech segmentach odwłoków samców łątek wiosennych Coenagrion lunulatum.
 
 
Samica
 
Tu samica trzymana przez samca — niestety nie dysponuję zdjęciem pojedynczej samicy, bo prowadzą one znacznie bardziej skryty tryb życia niż samce.
Samice Coenagrion lunulatum wszystkie są jednakowe, z wierzchu czarne, po bokach i na spodzie zielone. U podstawy (w przedniej części) segmentu ósmego biegnie niebieski (lub zielony) pasek o szerokości mniejszej niż połowa segmentu, nieco szerszy po bokach niż w osi odwłoka. Na innych segmentach jasne znaki nie występują.

(foto Przemysław Żurawlew)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
 
Zachowania rozrodcze
 
Para łątek wiosennych. Możemy przyjrzeć się im z boku i zobaczyć, że na bokach segmentu drugiego odwłoka samca obok wspomnianych wyżej łuczków pojawiają się malutkie kreseczki biegnące wzdłuż segmentu. Ta samica ma zielony pasek na ósmym segmencie odwłoka, w odróżnieniu od widzianej wyżej, u której pasek ten był bardziej niebieski.

(foto Przemysław Żurawlew)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
I jeszcze jedna para łątek wiosennych Coenagrion lunulatum.

(foto Przemysław Żurawlew)

Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

Z terminami użytymi w opisie można zapoznać się na stronie: SŁOWNIK lub BUDOWA WAŻKI.