KATOWICE

Zespół przyrodniczo–krajobrazowy Źródła Kłodnicy





Rzeka Kłodnica to około 80-kilometrowy prawobrzeżny dopływ Odry mający swój początek w Katowicach, w północnej części lasów Murckowskich. Utworzony na tym terenie w 2001 roku Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Źródła Kłodnicy (UTM CA56) o powierzchni 100,4 ha uchwałą Rady Miejskiej Katowic ma na celu:
„Ochronę zasobów wodnych w strefie głównego wododziału Wisły i Odry, a także ze względu na walory przyrodniczo–krajobrazowe. Teren źródliskowy porasta las łęgowy z dobrze zachowanym drzewostanem. Najstarsze olchy czarne, osiągające obwód pnia do 200 cm, mają ok. 120 lat. W bujnie wykształconym runie wyróżnia się aspekt wiosenny z masowo kwitnącym w maju czosnkiem niedźwiedzim. Na uwagę zasługuje również znajdujące się tu stanowisko rośliny górskiej — ciemiężycy zielonej. Obok ciemiężycy rosną także inne rośliny objęte ochroną prawną m. in.: wawrzynek wilczełyko, kopytnik pospolity, kruszyna pospolita i kalina koralowa. Drzewostan otaczający tereny źródliskowe Kłodnicy stanowi miejsce gniazdowania i schronienia wielu gatunków zwierząt.” http://www.katowice.eu

Nie jest to jedyne źródło Kłodnicy, rzeka ma ponadto trzy inne. Widnieją one jeszcze na planach z 1979 roku. Wydaje się, że od kiedy wyznaczono chroniony obszar źródliskowy o pozostałych zupełnie zapomniano. Jedno z nich, tak zwane źródło Singer było bardzo znane i służyło nie tylko Brynowskiej społeczności do pozyskiwania wody w celach spożywczych. Obecnie całkowicie orurowane jest niewidoczne na całym odcinku. Kolejne wypływa w okolicach ulicy Kościuszki, na terenie byłego folwarku Brynowskiego, gdzie do dzisiaj istnieje niewielki staw dający początek tej odnodze strumienia. Trzecie źródło znajduje się pomiędzy torami kolejowymi a ulicą Świętego Huberta w widocznym na planie niewielkim stawie. Ma ono swoją nazwę — źródło Huberta. Połączenie wszystkich tych strumieni znajduje się pod widoczną na zdjęciu satelitarnym pętlą tramwajową.

POWRÓT
Ważki Katowic

Zdjęcia: Katarzyna Przondziono
Google Earth
Badania terenowe i tekst: Krzysztof Przondziono
© Ewa Miłaczewska

 
 
 
Na planie kolorem ciemnoniebieskim, linią przerywaną, zaznaczony jest w przybliżeniu przebieg pozostałych dopływów, obecnie ujętych w kanalizację, składających się na źródła Kłodnicy.
(Google maps)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Zbliżenie na obszar źródliskowy rzeki Kłodnicy. W lewym górnym rogu pętla tramwajowa.
(Google Earth)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
 
Obserwacje prowadzono w rejonie sztucznie utworzonego zbiornika wodnego zaznaczonego na planie małym prostokątem.
(foto Katarzyna Przondziono)
Widok na ten sam zbiornik w kierunku zachodnim.
(foto Katarzyna Przondziono)
 
 
Po jego wschodniej stronie rozpościerają się rozlewiska i niewielkie zagłębienia wypełnione wodą, które sądząc po śladach, służą za wodopój zwierzętom.
(foto Katarzyna Przondziono)
W ciągu roku poziom wód znacznie się tu zmienia, co widać po linii brzegowej oraz białych śladach na okolicznych drzewach.
(foto Katarzyna Przondziono)
 
   
Ważki zarejestrowane w zespole przyrodniczo–krajobrazowym Źródła Kłodnicy
(10 gatunków)
Kliknięcie w nazwę ważki powoduje przejście do strony poświęconej danemu gatunkowi
 
Zygoptera

Pałątka pospolita Lestes sponsa
Pałątka mała Lestes virens
Tężnica wytworna Ischnura elegans
Łątka dzieweczka Coenagrion puella
Anisoptera

Żagnica południowa Aeshna affinisważka południowa
Żagnica wielka Aeshna grandis
Żagnica sina Aeshna cyanea
Ważka płaskobrzucha Libellula depressa
Szablak czarny Sympetrum danae
Szablak krwisty Sympetrum sanguineum
 
Obserwacje

Pałątka pospolita
Lestes sponsa
Liczne.
 
Pałątka mała
Lestes virens
Kilkanaście osobników.
 
Tężnica wytworna
Ischnura elegans
Liczne.
 
Łątka dzieweczka
Coenagrion puella
Liczne.
 
Żagnica południowa
Aeshna affinis
Jeden samiec.
 
Żagnica wielka
Aeshna grandis
Dwa samce.
 
Żagnica sina
Aeshna cyanea
Dwa samce i jedna samica.
 
Ważka płaskobrzucha
Libellula depressa
Jeden samiec.
 
Szablak czarny
Sympetrum danae
Kilka samców.
 
Szablak krwisty
Sympetrum sanguineum
Liczne obserwacje samców i samic, kopulacje oraz składanie jaj.