OKOLICE WARSZAWY
Ząbki





Ząbki (UTM EC09) — miasto w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim położone w aglomeracji warszawskiej ok. 10 km od centrum Warszawy. Miejscowość założona w połowie XVI wieku, od 1956 roku otrzymuje status osiedla, prawa miejskie od 1967 roku. Podwarszawski ośrodek mieszkaniowy.

Pierwotna nazwa miejscowości brzmiała Wola Ząbkowska. jednak sama osada ma dzieje znacznie dłuższe, sięgające XVI w. Szesnastowieczne źródła podają, że wieś królewska Wola Ząbkowska leżała na piaszczystym i bagnistym gruncie na skraju Puszczy Słupskiej. Od roku 1580 Wola Ząbkowska zmieniła nazwę na Ząbki. Właścicielami miejscowości była wówczas rodzina Platerów. W 1635 r. Ząbki nawiedziła wielka powódź spowodowana wylewami Wisły. W roku 1912 rozstrzygnięto konkurs na Miasto Ogród Ząbki, który wygrał projekt Tadeusza Tołwińskiego. Osada miała powstać na gruntach należących do Feliksa hr. Ronikiera, plany te pokrzyżował wybuch I wojny światowej.
[na podstawie: http://www.citymedia.waw.pl/zabki,historia.html].

Ważki Warszawy

Zdjęcia: Grzegorz Brynda
Zumi
Badania terenowe: Grzegorz Brynda
Tekst: Ewa Miłaczewska,
Grzegorz Brynda
© Ewa Miłaczewska

 
 
 
Obserwacje ważek prowadzone były w kilku punktach.
Punkt A
— jeziorko w lesie, to miejsce obserwacji różnych ważek. Tu obserwowano niemal wszystkie wymienione poniżej gatunki.
Punkt B — stara cegielnia, doły poeksploatacyjne — tu obserwowano liczne straszki pospolite Sympecma fusca.
Punkt C — polanka w lesie, tu 7 sierpnia 2011 r. zaobserwowano lecichę południową Orthetrum brunneum.
(www.zumi.pl)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Ząbki na zdjęciu satelitarnym. Naniesiono te same, objaśnione obok punkty.
(www.zumi.pl)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

W grudniu 2012 r. przy okazji wymiany zdjęć satelitarnych na nowe, w większosci przypadków znacznie lepsze jakościowo, okazało się, że stanowiska w Ząbkach uległy znacznym zmianom. Aż dziw, że upłynął zaledwie rok. Jeziorko w lesie przy cmentarzu (stanowisko A) wyraźnie podeschło i zarosło. Stanowisko B na terenach dawnej cegielni zostało splantowane, a doły po wydobyciu gliny zasypane. Teren wygląda, jak przygotowany pod zabudowę. Polanka (stanowisko C) zupełnie znikła, pewnie poprzednie zdjęcia robione były podczas suszy lub wczesną wiosną i na polanie nie było zielonej trawy, ale zapewne też podrosły widoczne na zdjęciu z koziołkiem młode drzewka. Dlatego też umieszczone zostały obok siebie dwa zdjęcia pokazujące stan wówczas, gdy robiono tam obserwacje i stan w 2012 roku.

 
 
Zdjęcie satelitarne punktu A po lewej starsze, po prawej z 2012 r.
(foto Google Earth)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Leśne jeziorko 4 kwietnia 2011 r. — doskonale widać kępy i zalane wodą dolinki między nimi.
(foto Grzegorz Brynda)
 
 
Lustro wody jest otoczone szerokim pasem bagna.
(foto Grzegorz Brynda)
Niemal miesiąc później niż na zdjęciu wyżej — 4 kwietnia 2011 r. — bagnisty obszar zaczyna się zielenić.
(foto Grzegorz Brynda)
 
 
Dalej widać sporą przestrzeń z otwartym lustrem wody.
(foto Grzegorz Brynda)
4 wrzesnia 2011 r. większość obszaru pokryła się zaroślami.
(foto Grzegorz Brynda)
 
 
Teren dawnej cegielni na zdjęciu satelitarnym — punkt B po lewej starszym, po prawej z 2012 r.
(foto Google Earth)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Miasto wyraźnie „zbliża się”, wkrótce siedlisko straszek pospolitych, licznie tu obserwowanych, przestanie istnieć — są już plany zagospodarowania tego obszaru. Tu widok w kierunku ul. Andersena.
(foto Grzegorz Brynda)
 
 
Widok znad dołów na centrum konferencyjne i hotel Salwador, położone na wschód od terenu cegielni.
(foto Grzegorz Brynda)
I jeszcze widok w kierunku zachodnim ku ulicy Baśniowej i Mazowieckiej.
(foto Grzegorz Brynda)
 
 
Polanka w lesie w okolicy ul. Kolejowej na zdjęciu satelitarnym — punkt C po lewej starszym, po prawej z 2012 r.
(foto Google Earth)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Tu napotkano samca lecichy południowej Orthetrum brunneum. A na zdjęciu samiec sarny, czyli koziołek.
(foto Grzegorz Brynda)
 
 
Ważki zarejestrowane w Ząbkach
(12 gatunków)
Kliknięcie w nazwę ważki powoduje przejście do strony poświęconej danemu gatunkowi
 
Zygoptera

Pałątka pospolita Lestes sponsa
Pałątka południowa Lestes barbarus
Pałątka mała Lestes virens
Straszka pospolita Sympecma fusca
Anisoptera

Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata
Ważka płaskobrzucha Libellula depressa
Lecicha południowa Orthetrum brunneumważka południowa
Zalotka czerwonawa Leucorrhinia rubicunda
Zalotka większa Leucorrhinia pectoralis
Szablak czarny Sympetrum danae
Szablak krwisty Sympetrum sanguineum
Szablak żółty Sympetrum flaveolum
 
Obserwacje

Pałątka pospolita
Lestes sponsa
Ważka spotykana licznie latem w pobliżu jeziorka leśnego — punkt A oraz w cegielni w punkcie B.
 
Pałątka południowa
Lestes barbarus
Ważka spotykana licznie latem w pobliżu jeziorka leśnego — punkt A oraz w cegielni w punkcie B.
 
Pałątka mała
Lestes virens
Ważka spotykana licznie latem w pobliżu jeziorka leśnego — punkt A oraz w cegielni w punkcie B.
 
Straszka pospolita
Sympecma fusca
Liczne, spotykane w punkcie A oraz nad wyrobiskami w cegielni przy ulicy Powstańców w punkcie B. Samce, samice, kopulacje.
 
Ważka czteroplama
Libellula quadrimaculata
Nad jeziorkiem leśnym (punkt A) obserwowane przeobrazające sie osobnbiki, co potwierdza ich rozwój w tym miejscu.
 
Ważka płaskobrzucha
Libellula depressa
Pojedyncze samce w punkcie A.
 
Lecicha południowa
Orthetrum brunneum
Pojedynczy samiec na polanie w lesie przy ul. Kolejowej w punkcie C.
 
Zalotka czerwonawa
Leucorrhinia rubicunda
Pojedyncze osobniki spotykane w maju i na początku czerwca wśród zarośli nad leśnym jeziorkiem w punkcie A.
 
Zalotka większa
Leucorrhinia pectoralis
Pojedyncze osobniki spotykane w maju i na początku czerwca wśród zarośli nad leśnym jeziorkiem w punkcie A.
 
Szablak czarny
Sympetrum danae
Ważka często spotykana latem na bagnie wokół jeziorka leśnego w punkcie A.
 
Szablak krwisty
Sympetrum sanguineum
Liczne na obszarach podmokłych w punkcie A. Samce, samice, kopulacje.
 
Szablak żółty
Sympetrum flaveolum
Liczne na obszarach podmokłych w punkcie A. Samce, samice, kopulacje.