Ważki Będzina





Najstarsze ślady człowieka w Będzinie związane są ze Wzgórzem Doroty (Górą św. Doroty), znajdującym się w północnej części miasta. Historia tego miejsca sięga czasów kultury łużyckiej (XIV-III w. p.n.e.), kiedy to na wzgórzu znajdowała się osada mieszkalna i pogańskie miejsce kultu. Grodzisko było swego rodzaju strażnicą nad całą okolicą pokrytą gęstymi borami i lasem. Strzegła ona jedynej wówczas drogi, jaką stanowiły nurty zasobnej niegdyś w wodę Przemszy. Wykopaliska znalezione u stóp wzgórza, potwierdzają tę hipotezę. Na szczycie wzgórza usytuowany jest zabytkowy kościółek z 1635 r. pw. św. Doroty. Historycznie miasto Będzin należy do Małopolski. Przez stulecia Będzin był miastem przygranicznym pomiędzy Małopolską a Śląskiem, czego pamiątką do dzisiaj jest piękny, choć wielokrotnie przebudowywany zamek umiejscowiony na wzgórzu, które opływa rzeka Przemsza. Obecnie miasto znajduje się w województwie śląskim około 12 kilometrów na północny wschód od Katowic. Jest jednym z najstarszych miast aglomeracji, gdyż prawa miejskie otrzymało w 1358 roku z rąk Kazimierza Wielkiego. Obecnie obszar miasta obejmuje niewiele ponad 37 kilometrów kwadratowych powierzchni dość ubogiej w zbiorniki wodne. Jedynie rzeka Przemsza ratuje nieco tą statystykę, przepływając niemal przez sam środek Będzina z północy na południe. Na niewielkim zachodnim odcinku granicy miasta płynie rzeka Brynica.

Fauna Miasta Będzina jest rozpoznana w stopniu nierównomiernym. Z obszaru miasta znanych jest 109 gatunków kręgowców i 40 bezkręgowców, co nie odzwierciedla bogactwa fauny, a zwłaszcza zwierząt bezkręgowych. Należy szacować, że grupa ta może liczyć kilka tysięcy gatunków. Spośród zwierząt bezkręgowych wykazano: 1 gatunek pająka, (chyba u siebie w mieszkaniu) 30 gatunków motyli dziennych, 6 gatunków ważek, 2 gatunki ślimaków wodnych i 1 gatunek ślimaka lądowego. Większość z nich to gatunki pospolite w całej Polsce. Do rzadkich i zagrożonych należą motyle dzienne — modraszek nausitous (Phengaris nausithous) i telejus (P. teleius) oraz czerwończyk nieparek (Lycaena dispar). Gatunki te związane są z podmokłymi łąkami z krwiściągiem lekarskim w dolinie Czarnej Przemszy. Tylko lokalnie spotykanymi motylami są: czerwończyk płomieniec i zamgleniec, modraszki oraz polowiec szachownica. Kręgowce są reprezentowane przez: 6 gatunków ryb, 10 gatunków płazów, 3 gatunki gadów, 74 gatunki ptaków i 16 gatunków ssaków. W wodach stawów i zbiorników stwierdzono rodzime ryby: szczupaka, okonia, leszcza, płotkę, słonecznicę oraz gatunek inwazyjny — karasia srebrzystego.

NA SKRÓTY
Plan miasta
Obserwowane stanowiska
Ważki napotkane w mieście

Koordynacja tematu: Ewa Miłaczewska
Mapa: Krzysztof Przondziono
podkład: Google maps
Tekst: Krzysztof Przondziono
© Ewa Miłaczewska

 
 
 
Plan Będzina
 
Na podkład (Google maps), oprócz obserwowanych stanowisk, naniesiono: granicę miasta Będzin i siatkę UTM wraz z numerami kwadratów.

 
 
Obserwowane stanowiska
Kliknięcie w nazwę powoduje przejście do strony opisującej stanowisko
 
1. Przemsza
2. Staw przy ulicy Energetycznej
3. Rozlewisko na Potoku Glinice
 
 
 
 
Ważki napotkane na stanowiskach obserwowanych w mieście
(18 gatunków)
Kliknięcie w nazwę ważki powoduje przejście do strony poświęconej danemu gatunkowi,
kliknięcie w numerek pod nazwą ważki powoduje przejście do strony danego stanowiska, zgodnie z listą powyżej
   
Zygoptera

Świtezianka błyszcząca Calopteryx splendens
      1,
Pałątka zielona Chalcolestes viridis
      2,
Straszka pospolita Sympecma fusca
      3,
Tężnica wytworna Ischnura elegans
      2, 3,
Łątka dzieweczka Coenagrion puella
      2, 3,
Oczobarwnica większa Erythromma najas
      2,
Łunica czerwona Pyrrhosoma nymphula
      2,
Pióronóg zwykły Platycnemis pennipes
      1, 3,
Anisoptera

Żagnica jesienna Aeshna mixta
      2,
Żagnica południowa Aeshna affinisważka południowa
      3,
Żagnica ruda Aeshna isoceles
      2,
Żagnica sina Aeshna cyanea
      2,
Husarz władca Anax imperator
      3,
Husarz ciemny Anax parthenope
      1,
Żagniczka wiosenna Brachytron pratense
      2,
Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata
      2,
Ważka płaskobrzucha Libellula depressa
      3,
Szablak krwisty Sympetrum sanguineum
      2,