RADOM

Stawy kolmatacyjne przy zbiorniku rekreacyjnym Borki





Zalew Borki powstał po spiętrzeniu wód rzeki Mlecznej, wykorzystywany jest jako zbiornik o charakterze rekreacyjnym i podlega pod Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Radomiu. Rzeka Mleczna głównie ze swego dopływu Kosówki niesie bardzo wiele namułów mineralnych i biogenów, które powodowałyby szybkie przeżyźnienie zbiornika Borki, zakwity glonów i nadmierne zarastanie roślinnością wodną. Aby zredukować ten problem na wejściu do zalewu zbudowano dwa stawy kolmatacyjne (UTM EB09) czyli osadniki o powierzchni około 2 hektarów. Woda rzeki Mlecznej wpływa najpierw od strony zachodniej do mniejszego z nich położonego na południu, tu następuje odfiltrowanie większości zawiesin. Następnie woda przepływa przepustem we wschodniej części do drugiego, północnego, większego zbiornika, gdzie przepływając przez cały staw w kierunku wschodnim powinna osadzać pozostałą część zanieczyszczeń.

Stawy kolmatacyjne stały się miejscem bytowania wielu zwierząt, gniazdują tu bardzo duże ilości ptaków w tym liczne ptaki chronione, jak bączek Ixobrychus minutus, zielonka Porzana parva i łabędź niemy Cygnus olor, gatunki podlegające ochronie ścisłej umieszczone w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. Występują tu traszki zwyczajne, miejsce to upodobały sobie żaby moczarowe, które mają tu swoje największe godowisko w okolicy. Spośród bezkręgowców na szczególną uwagę zasługuje chroniony czerwończyk nieparek Lycaena dispar i pijawka lekarska Hirudo medicinalis, która współcześnie notowana jest w Polsce jedynie z 50 stanowisk, a jednym z ostatnio odkrytych są osadniki na Borkach. Niedawno też dokonano tu odkrycia rzadkiego gatunku grzyba gwiazdosza prążkowanego Geastrum striatum.

Od kilku lat Klub Przyrodników Regionu Radomskiego czyni starania o uzyskanie dla stawów kolmatacyjnych statusu użytku ekologicznego.

POWRÓT
Ważki Radomia

Zdjęcia: Marek Miłkowski
Piotr Miłkowski
Michał Kaczorowski — Air Show
Geoportal.gov.pl
Google Earth
Badania terenowe i tekst: Marek Miłkowski
Ewa Miłaczewska
© Ewa Miłaczewska

 
 
 
Zalew Borki znajduje się w zachodniej części dzielnicy Borki, na południe od ulicy Maratońskiej.
(Google Map)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Na powiększeniu obszar badań na zdjęciu satelitarnym. U ujścia rzeki Mlecznej do zalewu znajdują się dwa zbiorniki osadnikowe o kształcie trapezu.
(Google Earth)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
 
 
Stawy kolmatacyjne Borki w pełni lata. Na roślinności nadwodnej licznie występowały Coenagrion puella.
(foto Marek Miłkowski)
Do stawów od strony południowo-wschodniej przylegają siedliska zaroślowe, są to głównie wierzby, topole i klony jesionolistne.
(foto Marek Miłkowski)
 
 
Latem powierzchnię stawów pokrywa rdest ziemnowodny.
(foto Marek Miłkowski)
Nad stawami kolmatacyjnymi jeszcze w końcu października obserwowałem szablaki Sympetrum vulgatum.
(foto Marek Miłkowski)
 
 
Jesienią na stawach przebywają liczne kaczki krzyżówki.
(foto Marek Miłkowski)
Widok na stawy kolmatacyjne w kierunku południowo-zachodnim.
(foto Marek Miłkowski)
 
 
Czerwończyk nieparek Lycaena dispar sfotografowany na grobli osadnika Borki
(foto Marek Miłkowski)
Para łabędzi niemych z młodymi oraz kaczki krzyżówki na stawach kolmatacyjnych na Borkach.
(foto Piotr Miłkowski)
 
   
Ważki zarejestrowane nad stawami kolmatacyjnymi przy zbiorniku rekreacyjnym Borki
(17 gatunków)
Kliknięcie w nazwę ważki powoduje przejście do strony poświęconej danemu gatunkowi
 
Zygoptera

Pałątka pospolita Lestes sponsa
Tężnica wytworna Ischnura elegans
Łątka dzieweczka Coenagrion puella
Oczobarwnica większa Erythromma najas
Oczobarwnica mniejsza Erythromma viridulum
Pióronóg zwykły Platycnemis pennipes
Anisoptera

Husarz władca Anax imperator
Husarz ciemny Anax parthenope
Żagnica jesienna Aeshna mixta
Miedziopierś metaliczna Somatochlora metallica
Miedziopierś żółtoplama Somatochlora flavomaculata
Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata
Ważka płaskobrzucha Libellula depressa
Lecicha pospolita Orthetrum cancellatum
Lecicha białoznaczna Orthetrum albistylumważka południowa
Szablak krwisty Sympetrum sanguineum
Szablak zwyczajny Sympetrum vulgatum
 
Obserwacje

 
Pałątka pospolita
Lestes sponsa
Kilka osobników.
 
Tężnica wytworna
Ischnura elegans
Kilkanaście osobników.
 
Łątka dzieweczka
Coenagrion puella
Liczna na roślinności nadwodnej.
 
Oczobarwnica większa
Erythromma najas
Liczna na pływających liściach rdestu wężownika Polygonum bistorta w tym tandemy.
 
Oczobarwnica mniejsza
Erythromma viridulum
Liczna na pływających liściach rdestu wężownika Polygonum bistorta w tym tandemy.
 
Pióronóg zwykły
Platycnemis pennipes
Pojedyncze osobniki.
 
Husarz władca
Anax imperator
1 samiec.
 
Husarz ciemny
Anax parthenope
Kopulacja i składanie jaj.
 
Żagnica jesienna
Aeshna mixta
1 samiec.
 
Miedziopierś metaliczna
Somatochlora metallica
1 osobnik latający nad lustrem wody.
 
Miedziopierś żółtoplama
Somatochlora flavomaculata
1 martwa samica w pobliżu stawu.
 
Ważka czteroplama
Libellula quadrimaculata
Liczne.
 
Ważka płaskobrzucha
Libellula depressa
1 samiec.
 
Lecicha pospolita
Orthetrum cancellatum
Kilka osobników w tym samica składająca jaja.
 
Lecicha białoznaczna
Orthetrum albistylum
Kilka osobników.
 
Szablak krwisty
Sympetrum sanguineum
Liczne.
 
Szablak zwyczajny
Sympetrum vulgatum
Liczne.